سجع‌پرداز عرب گفته است : « إذا طلعت الصرفة احتال كلّ ذى حرفة ، و جفر كلّ ذى نطفة و امتيز عن المياه زلفة » « 65 » مقصود آن است كه ايشان ( عرب ) بيرون مىشوند ، و به بيابان اقامت مىگزينند ، و معناى « جفر الفحل » اين است كه حيوان نر از مقاربت منصرف شد ، و مقصود سجع‌پرداز ( از جمله و جفر كلّ ذى نطفة ) اين است كه شتران مخاض يعنى شتران ماده آبستن ، بارشان آشكار شده است ، و هنگام طلوع آن ، آب رود نيل فزونى مىيابد ، و ايّام العجوز مصادف با بارانهاى آن ستاره مىباشد ، و هنگام طلوع آن نه روز گذشته از « ايلول » « 66 » است . ديگر ( از منزلهاى ماه ) عوّاء است ، و آن چهار ستاره‌اى است كه دنبال صرفه قرار دارد و شكل آن به كتابت كاف بدون شكاف و الفى كه پايين آن برگشته شباهت دارد ، و عرب ستارگان عوّاء راى سگانى فرض مىكند كه به دنبال برج الاسد است و گفته شده كه آن ستارگان و ركا الاسد ( دو سرين ( دو كفل ) شير ) مىباشد ، و يكى از شاعران از آن ياد كرده و گفته است : [ از بحر طويل ] 561 و قد برد اللّيل التّمام عليهم * و أصبحت العوّاء للشّمس منزلا و سجع‌پرداز عرب گفته است : « إذا طلعت العوّاء ضرب الخباء و طاب الهواء و تشنّن السّقاء » « 67 » ، و ( تشنّن ) به معناى يبس ( : خشكيد ) است ؛ و از آن جهت مشكها مىخشكد كه ايشان ( عرب ) نياز به آبراى كم مىيابند و طلوع آن بيست و دو شب گذشته از ماه ايلول است . ديگر ( از منزلهاى ماه ) السّماك الاعزل « 68 » است ، و آن سماك اعزل است ، و همان است كه ماه در آن فرودمىآيد ، و آن ستاره‌اى نورانى است و سماك رامح از آن

--> ( 65 ) - المخصّص ، ج 9 ، ص 15 . ( 66 ) - دوازدهمين ماه از ماه‌هاى سريانى برابر ماه سپتامبر نهمين ماه از ماه‌هاى رومى است ( المعجم الوسيط ، ريشه أيل ) . - م . ( 67 ) - المخصّص ، ج 9 ، ص 15 ملاحظه شود . ( 68 ) - لسان العرب ريشه « سمك » ديده شود .